Pagina's

Welkom op Talent Actualiteit

Dit is het weblog van Talent, de methode Nederlands voor het VO van uitgeverij Malmberg. Hier vindt u als docent tal van handreikingen om actualiteit in de klas te brengen:
- Ruggespraak VO, taalkronkels met opdrachten, ontwikkeld in samenwerking met Onze Taal (verschijnt de eerste week van elke maand)
- Actuele video's met opdrachten (verschijnt de derde week van elke maand)
- Actuele leestaak met opdrachten bij Talent onderbouw 2e editie (vijf keer per jaar)

U kunt in dit blog zoeken op thema of op niveau, leerjaar en hoofdstuk.
Leuk én leerzaam om uw les mee op te starten of af te sluiten!

zondag 16 april 2017

Terug van weggeweest: Het hoorspel

Op Eerste Paasdag was het hoorspel 'Madam', van de overleden Nederlandse schrijfster Annie M.G. Schmidt te beluisteren op de radio.

Vraag vooraf.
Bespreek de volgende vragen met een klasgenoot:
- weet je wat een hoorspel is?
- ken je voorbeelden van hoorspelen?
- denk je bij de zin: Een hoorspel op de radio:
A Leuk, daar ga ik naar luisteren!
Hmmmm.... is er ook een versie met beeld?
C Wat is een radio?

Let op! Lang fragment (6:55).
Bekijk het fragment van minuut 30:40 tot en met minuut 37:36.


Vragen bij het filmpje

1 De manier waarop de presentator Jeroen Pauw in zijn eerste zin het woord 'hoorspel' uitspreekt, zegt iets over het fenomeen. Wat?
2 Vroeger luisterden veel mensen naar hoorspelen, volgens de acteur Pierre Bokma: 'Mensen zaten  gekluisterd.' Wat bedoelt hij daarmee?
3 Als de acteur moet kiezen tussen blind en doof, kiest hij voor blind. Hoe onderbouwt hij die keuze?
4 Welke uitspraak doet actrice Annet Malherbe over dove en blinde mensen?
5 Welke kritiek heeft de acteur op een toevoeging als (hij kucht) in ondertitels?
Over welke tegenstrijdigheid gaat het hoorspel 'Madam' volgens de schrijfster zelf?
6a Wat valt je op aan haar uitspraak?

Non-verbale signalen.
Hoe interpreteer jij de lichaamstaal van de twee andere (jonge) talkshowgasten?

Stijlfiguren
In het fragment wordt twee keer dezelfde stijlfiguur gebruikt. Lees de uitspraken.
'In de studio zeggen ze: en daar dan 30 % vanaf.' (Pierre Bokma spreekt over het verschil tussen opnemen voor een publiek en opnemen in de studio).  
- 'Vaak denk ik bij een musical: doof.' (Jeroen Pauw praat over musicals van tegenwoordig).
Van welke stijlfiguur bedienen de sprekers zich? Doe de uitspraken nu op een directe manier.

Generaliseren.
- Kijk naar je antwoord bij 4. De actrice generaliseert hier.
Hoe kun je haar uitspraak minder generaliserend maken?
- Welk beeld schept Jeroen Pauw van de twee jongens na hun verhaal over het uitzenden van 'The Titanic'? Noteer de uitspraak en het - wellicht onbedoelde - beeld.

Discussie
Als jij moest kiezen, zou je dan liever je gehoor of je zicht behouden? Onderbouw je antwoord.


dinsdag 4 april 2017

Ruggespraak VO


Wie kent hem niet, de rubriek Ruggespraak van het maandblad Onze Taal met grappige 'taalkronkels' uit de media? Speciaal voor Talent ontwikkelt Onze Taal maandelijks een Ruggespraak-rubriek voor het voortgezet onderwijs: Ruggespraak VO. Vier taalkronkels met korte opdrachten erbij om te behandelen in de klas. Hoe kun je de taalkronkels lezen? En wat betekenen ze dan?

Een historisch hert?

Edelhert sluit zich aan bij de runderen
Sven, zoals het hert inmiddels is genoemd, was al vaker te zien in de buurt van de kudde, maar nu laat het dier ook de bronstijd aan zich voorbijgaan om bij de kudde te blijven.
Bron: Dagblad van het Noorden

Het hert Sven laat de bronstijd aan zich voorbijgaan, staat in het bericht. Dan moet Sven in het verleden hebben geleefd, want de bronstijd was zo’n 1000 jaar vóór Christus! Maar het gaat in dit bericht om een andere tijd, namelijk om de periode waarin herten paren. Zoek op welke letter nog toegevoegd had moeten worden in het woord bronstijd.


Slimme camera's

Intelligente camera's vragen om nieuw cameradebat
Als camera's voor nummerplaatherkenning ook gezichten kunnen herkennen, moet de camerawet opnieuw onder de loep worden genomen, ook door de regering.
Bron: Knack

Welke betekenis heeft vragen in de nieuwskop?
a. Een verzoek doen, ergens om vragen.
b. Nodig hebben, vereisen.


Terechtstaan

Oppasmoeder overleden
baby Jimmy staat terecht

Bron: Telegraaf.nl

De kop van dit bericht is verdeeld over twee regels. Hierdoor word je op het verkeerde been gezet: wie staat er terecht?
Wat betekent terechtstaan? Zoek het eventueel op in een woordenboek.


Geldkwestie

50 Cent voorkomt faillissement
Rapper 50 Cent heeft zijn faillissement weten te voorkomen.
Bron: AD.nl

Als je alleen de kop leest, lijkt het net alsof iemand niet failliet is gegaan door € 0,50, te betalen. Denk je dat dit zou kunnen? Waarom (niet)?


Onze Taal
De rubriek Ruggespraak VO op Talent Actualiteit wordt verzorgd door het Genootschap Onze Taal, een vereniging voor taalliefhebbers. Op de website www.onzetaal.nl en in het tijdschrift Onze Taal komen allerlei taalonderwerpen voorbij: taalontwikkeling, jongerentaal, goed en fout taalgebruik, puzzels en nog veel meer. De vereniging heeft ook een Taaladviesdienst, die vragen over spelling, grammatica en woordgebruik beantwoordt.

zaterdag 18 maart 2017

Omdat je taal klinkt zo leuk!

Denemarken vond onze verkiezingen van 15 maart erg interessant. Zó interessant, dat ze hun nieuws in het Nederlands brachten!




Vragen bij het filmpje

Kijk en luister een aantal keer naar de video. Vat het nieuwsitem zo goed mogelijk samen. Welke informatie wordt gegeven?

Uitspraak
Je moet je best doen om het item goed te kunnen begrijpen. Dat heeft onder andere te maken met de manier waarop de Deense nieuwslezers het Nederlands uitspreken.
a. Met welke tweeklanken heeft de nieuwslezer moeite? (0:00-0:12)
b. Het woord 'verkiezingen' kent nogal wat varianten in deze video. Welke uitspraakvarianten hoor je voorbijkomen?

Grammatica - woordvolgorde
In de eerste 20 seconden zondigen de nieuwslezers twee keer tegen de woordvolgorde van de Nederlandse taal.
a. In welke zinnen?
b. Uit welke talen ken je de constructie die de nieuwslezers gebruiken? Geef een aantal voorbeelden.

Woordenschat
Mensen die Nederlands leren vinden het woord 'lekker' vaak lastig: het wordt voor van alles en nog wat gebruikt, maar je kunt er ook makkelijk fouten mee maken.
a. Hoe gebruik jij dit woord? Geef een aantal voorbeelden.
b. De nieuwslezeres sluit het item af met het zinnetje: 'Het was heel lekker'. Wat vind jij, goed gebruik van 'lekker' of 'niet?
c. Zoek op wat het Deense woord is voor 'leuk'.

Een taal leren
Met het toepassen van de juiste spelling en grammatica ben je er dus nog niet, als je een nieuwe taal wilt gebruiken.
a. Wat heb je door deze video geleerd over de aspecten van het leren van een andere taal?



dinsdag 7 maart 2017

Stoplicht voor smombies

Bodegraven heeft een primeur: een verkeerslichtstreep in de stoep, zodat je niet meer van je smartphone hoeft op te kijken als je over wilt steken. Handig toch? Toch zijn er ook veel mensen die het niet zo’n goed idee vinden.

Bekijk klassikaal het videofragment.



Beantwoord de volgende vragen:

a. Inventariseer met de klas hoeveel leerlingen wel eens appen in het verkeer. Splits de cijfers op in 'lopend' en 'fietsend'.
b. Wie heeft er wel eens een gevaarlijke verkeerssituatie gezien, veroorzaakt door appen in het verkeer? Bespreek wat er toen gebeurde.

Bekijk de Actuele Leestaak bij dit fragment.

Nepnieuws

Het aantal nepnieuwsberichten op internet neemt de laatste tijd flink toe. Veel mensen maken zich zorgen over de invloed die de verzinsels hebben op bijvoorbeeld de komende verkiezingen. Is er ook een oplossing voor dit probleem?

Bekijk het videofragment.



Volgens een Nederlandse onderzoeker kun je nepnieuws het beste bestrijden met een kadertje boven het artikel met daarin de consensus over het onderwerp.

a. Leg in je eigen woorden uit wat een 'consensus' is.
b. Waaraan herken jij nepnieuws?
c. Denk je dat zo’n kadertje een goede oplossing is voor het probleem van nepnieuws?
Licht je antwoord toe.

Bekijk de Actuele Leestaak bij dit fragment.

Kleurenpoeders

Bij sommige feesten en soms ook bij hardloopwedstrijden gooien mensen kleurenpoeders over elkaar. Het ziet er heel vrolijk en feestelijk uit. Maar is zoiets wel gezond? Waarvoor waarschuwt het RIVM bij het gebruik van kleurenpoeders? En wat heeft de brandweer ontdekt?

Opdracht:
Bekijk het filmpje. Beantwoord daarna de volgende vragen.

a. Wat is een Color Run?
b. Waarvan wordt het poeder meestal gemaakt?
c. Voor welke drie risico’s waarschuwen gezondheidsonderzoekers?
d. De onderzoekster legt uit waarom juist bij een Color Run de stof zo diep in je longen komt. Wat is haar verklaring?

Bekijk de Actuele Leestaak bij dit fragment.

Vrijwilligerswerk

Een voetbalvereniging heeft vier jeugdspelertjes geschorst, omdat ze niet genoeg lootjes hadden verkocht voor een loterij. Waarom deed die vereniging dat? En wat heeft vrijwilligerswerk hiermee te maken?

Bekijk klassikaal het videofragment.




a. Inventariseer met de klas hoeveel leerlingen er wel eens vrijwilligerswerk doen. Voor welke club of instelling doen zij dit?
b. Hoort vrijwilligerswerk bij het lid zijn van een vereniging? Of mag je ook sporten zonder verder mee te helpen? Bespreek kort de verschillende meningen in de klas.

Bekijk de Actuele Leestaak bij dit fragment.