Pagina's

Welkom op Talent Actualiteit

Dit is het weblog van Talent, de methode Nederlands voor het VO van uitgeverij Malmberg. Hier vindt u als docent tal van handreikingen om actualiteit in de klas te brengen:
- Ruggespraak VO, taalkronkels met opdrachten, ontwikkeld in samenwerking met Onze Taal (verschijnt de eerste week van elke maand)
- Actuele video's met opdrachten (verschijnt de derde week van elke maand)
- Actuele leestaak met opdrachten bij Talent onderbouw 2e editie (vijf keer per jaar)

U kunt in dit blog zoeken op thema of op niveau, leerjaar en hoofdstuk.
Leuk én leerzaam om uw les mee op te starten of af te sluiten!

dinsdag 6 december 2016

Ruggespraak VO


Wie kent hem niet, de rubriek Ruggespraak van het maandblad Onze Taal met grappige 'taalkronkels' uit de media? Speciaal voor Talent ontwikkelt Onze Taal maandelijks een Ruggespraak-rubriek voor het voortgezet onderwijs: Ruggespraak VO. Vier taalkronkels met korte opdrachten erbij om te behandelen in de klas. Hoe kun je de taalkronkels lezen? En wat betekenen ze dan?

Zoete koek

Een bericht uit de krant De Teylinger:
Traditiegetrouw gaat basketbalvereniging Forwodians langs de deuren met boter en speculaaskoeken.

Welk teken ontbreekt achter boter, waardoor de zin een andere betekenis heeft dan bedoeld is?

Met beide benen op de grond

Gemeente pakt onterecht gebruik gemeentegrond aan
DELFT - Wie een groenstrookje van de gemeente bij zijn tuin heeft getrokken, krijgt begin 2017 bezoek. De gemeente wil het zonder toestemming gebruiken van gemeentegrond beëindigen.
Bron: Delftse Post

Iets onterecht doen betekent 'iets doen zonder reden', 'iets doen wat eigenlijk niet moet of hoort'. Wie doet of doen iets onterecht in het bericht hierboven?
a. De gemeente Delft: er worden maatregelen genomen die helemaal niet nodig zijn.
b. Bepaalde inwoners van Delft: zij gebruiken grond die eigenlijk van de gemeente is.

Politie in actie

Politie stopt man in gestolen auto
Bron: De Twentsche Courant Tubantia

Welke betekenis heeft het werkwoord stoppen in deze kop?
a. ergens in stoppen/proppen
b. aanhouden, laten stoppen
c. dichtmaken

Uitlaatservice

De hond, een reu, schrok tijdens het uitlaten van een hardloper en sloeg op de vlucht.
Bron: NRC

Bij welk woord hoort het voorzetsel van: bij schrok of bij uitlaten?

Onze Taal
De rubriek Ruggespraak VO op Talent Actualiteit wordt verzorgd door het Genootschap Onze Taal, een vereniging voor taalliefhebbers. Op de website www.onzetaal.nl en in het tijdschrift Onze Taal komen allerlei taalonderwerpen voorbij: taalontwikkeling, jongerentaal, goed en fout taalgebruik, puzzels en nog veel meer. De vereniging heeft ook een Taaladviesdienst, die vragen over spelling, grammatica en woordgebruik beantwoordt.

vrijdag 18 november 2016

Supersnelle rap

Aan de tafel bij Humberto Tan, RTL Late Night, zat Kraantje Pappie (Alex van der Zouwen). Hij deed het nummer 'Best wel een ding', live in de studio.

Vraag vooraf:
Houd je van rap? Welke rappers of rapgroepen vind je leuk? Wat vind je er leuk/goed aan?
Ken je Kraantje Pappie?

Bekijk de video en beantwoord de vragen.



Vragen bij het fragment:
1. Als Kraantje Pappie de eerste keer zegt: 'Nee, dat kan wel sneller', wordt er gelachen aan tafel. Waarom?
2. Eén van de tafelgasten zegt: 'Volgens mij heb jij elektroden in je hersens'. Wat bedoelt hij daarmee, denk je?
3a. Kraantje Pappie zegt na afloop van zijn rap: 'Da's best wel een ding, he'. Hoe zou jij 'ding' in deze context uitleggen?
3b. Ken je nog meer situaties waarin mensen 'ding' gebruiken? Geef een aantal voorbeelden.
4. Volgens Humberto Tan (de tafelheer) moet de rap er altijd 'flawless' uitkomen. Welk Nederlands woord kun je hier gebruiken?
5. Waar zou het volgens de tafelgasten ook superhandig zijn als je zo snel praat?

Formeel / informeel taalgebruik
Wat betekent vousvoyeren?
Wie wordt door wie gevousvoyeerd in dit videofragment?
Wat vind je daarvan?

Gedicht
Hoeveel strofes kent 'Best wel een ding'?
Werk samen met een klasgenoot. Luister nog een aantal keer naar de eerste strofe. Probeer de strofe zo goed compleet mogelijk op te schrijven.
- welke vormen van assonantie en alliteratie kun je erin ontdekken? Geef ook voorbeelden.
- welke metafoor gebruikt Humberto Tan aan het eind van het fragment voor 'Best wel een ding'? 
- zoek op wat parallellisme in gedichten is. Kun je in de strofe parallellisme ontdekken?
- kun je in de strofe spreken van enjambement? Leg je antwoord uit.
- Kraantje Pappie draagt relatief monotoon voor. Wat betekent monotoon? Past die betekenis bij de voordracht van Kraantje Pappie? Leg je antwoord uit.
 


Originele track zien en horen: https://www.youtube.com/watch?v=3KfjjifUSpE
Tekst zien onder het filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=uv48dFMgmLw

dinsdag 8 november 2016

Ruggespraak VO

Wie kent hem niet, de rubriek Ruggespraak van het maandblad Onze Taal met grappige 'taalkronkels' uit de media? Speciaal voor Talent ontwikkelt Onze Taal maandelijks een Ruggespraak voor het voortgezet onderwijs: Ruggespraak VO. Vier taalkronkels met korte opdrachten erbij om te behandelen in de klas. Hoe kun je de taalkronkels lezen? En wat betekenen ze dan?

Vechten
Dierenasiel Amsterdam worstelt met vechthonden
De uitplaatsing van vechthonden ligt gevoelig, zeker sinds een meisje ernstig verwond werd door een voormalige asielhond.
Bron: parool.nl


Heeft worstelt in de nieuwskop hierboven een letterlijke of een figuurlijke betekenis?

Internationale trein
Een trein ontspoorde vrijdag gedeeltelijk in Engeland
Bron: nu.nl

Als 'in Engeland' direct na 'een trein' had gestaan, was er maar één betekenis mogelijk geweest. Maar wat kan de zin nu óók betekenen?

Nog een trein
Trein funest voor je ochtendhumeur
Bron: www.metronieuws.nl

Ochtendhumeur is een negatief woord. Waarom is 'funest voor je ochtendhumeur' dan inhoudelijk vreemd? Lees eventueel deze uitleg over het woord funest.
Inmiddels heeft Metro de nieuwskop veranderd in 'Trein funest voor je humeur'. Klopt het nu wel?

Terrasje pakken





Op het terras zitten is meestal leuk, maar acht jaar is wel erg lang. Dat wordt ook niet bedoeld in de kop, maar wat wel?

Onze Taal
De rubriek Ruggespraak VO op Talent Actualiteit wordt verzorgd door het Genootschap Onze Taal, een vereniging voor taalliefhebbers. Op de website www.onzetaal.nl en in het tijdschrift Onze Taal komen allerlei taalonderwerpen voorbij: taalontwikkeling, jongerentaal, goed en fout taalgebruik, puzzels en nog veel meer. De vereniging heeft ook een Taaladviesdienst, die vragen over spelling, grammatica en woordgebruik beantwoordt.

Justin Bieber in Nederland

Begin oktober gaf superster Justin Bieber twee concerten in Nederland. Zijn verblijf in ons land werd wereldnieuws toen hij samen met zijn vriend dj Martin Garrix in een supermarkt was gesignaleerd. Hoe reageerde de caissière toen zij de wereldberoemde zanger in de rij bij haar kassa zag staan?

Opdracht:
Bekijk het filmpje. Beantwoord daarna de volgende vragen.

a. Thirsa kon haar lachen niet inhouden toen ze zag dat Bieber in haar rij aan de kassa stond. Waarom was dat?

b. Het andere meisje dat in de winkel werkt, vertelt wat ze van Justin Bieber vindt.
Wat vindt zij van hem?

c. Waarom had Thirsa Bieber naar zijn ID móeten vragen?

Bekijk de Actuele Leestaak bij dit fragment.

Killerclown of loserclown?

Crimiclown, creepy clown, griezelclown, horrorclown, killerclown. De rage om als clown verkleed mensen de stuipen op het lijf te jagen blijkt al tijden te bestaan. Sociale media maken weer een opleving mogelijk. Niks leuker dan een grappig filmpje van een goeie prank. Maar soms loopt dit kattenkwaad uit de hand. En soms is het echt crimineel gevaarlijk.

Opdracht:
Bekijk het videofragment. Beantwoord daarna de volgende vragen.

a.
1 Uit welk jaar dateert dit filmpje?
2 In welke landen waren toen al crimiclowns gesignaleerd?
b.
1 Luk Wyns denkt dat het te maken heeft met 'jeugdcultuur, sociale media en cult'.
Wat bedoelt hij hiermee?
2 Zoek op wie Luk Wyns is en wat hij te maken heeft met crimiclowns.

Bekijk de Actuele Leestaak bij dit fragment.

Paniekvoetbal

Wist jij dat je op autobanden voetbalde? Nou ja, op vermalen autobanden dan. En wist jij dat die autobandenkorrels kankerverwekkende stoffen bevatten? Hoe gevaarlijk is voetballen op kunstgras eigenlijk, voor je gezondheid? Durf jij nog een sliding te maken?

Opdracht:
Bekijk het videofragment. Beantwoord daarna de volgende vragen.

a. Voetbal jij weleens op kunstgras?
b. Maak jij je zorgen naar aanleiding van dit nieuwsbericht? En maakt jouw club of maken jouw ouders zich zorgen?

Bekijk de Actuele Leestaak bij dit fragment.

Oorlogsfotograaf

Zondag 2 oktober 2016 omstreeks 14.30 uur werd oorlogsfotograaf Jeroen Oerlemans door sluipschutters van IS neergeschoten terwijl hij dekking aan het zoeken was. Hij deed levensgevaarlijk werk. Of was het juist van levensbelang? Waarom wordt iemand eigenlijk oorlogsfotograaf?

Opdracht:
Bekijk het videofragment tot 03:45. Beantwoord daarna de volgende vragen.

a.
1 Wat is de aanleiding en wat is de reden geweest om deze gast uit te nodigen?
2 De vrouw van Eddy van Wessel wil dat hij stopt met zijn werk. Begrijp jij dat hij toch doorgaat? Licht je antwoord toe.
3 Wat bedoelt Eddy van Wessel met 'geweten van de samenleving'?
b. De spreker licht een foto gedetailleerd toe. Kijk jij voortaan anders naar oorlogsfoto's na deze uitleg, denk je? Leg je antwoord uit.

Bekijk de Actuele Leestaak bij dit fragment.